1. Mô hình phân tích hành vi (Behavioral Analysis) Thường bao gồm các bước: Hành vi tại hiện trường: Hung thủ hành động có tổ chức hay bốc đồng? Gọn gàng hay lộn xộn? Chọn nạn nhân: Ngẫu nhiên hay có chọn lọc? Phương pháp gây án: Bạo lực, kiểm soát, tâm linh, tình dục, v.v. Dấu vết để lại: Dựa trên vật chứng, lời nói, hay hành vi tâm lý học.

Phân loại tội phạm theo hành vi

3. Hành vi đặc trưng một số dạng tội phạm a. Giết người hàng loạt (Serial killers): Có xu hướng thao túng, kiểm soát, thường có tuổi thơ bị bạo hành. Hành vi lặp lại, có nghi thức riêng (gọi là "signature"). Không giết vì động cơ rõ ràng mà để thỏa mãn tâm lý. b. Kẻ hiếp dâm: Không chỉ là vấn đề tình dục mà thường là sự thể hiện quyền lực. Hành vi trước và sau vụ án có thể cho thấy sự hối lỗi, thao túng, hoặc muốn kiểm soát. c. Kẻ bắt cóc: Thường có kế hoạch, muốn tạo sự lệ thuộc. Có thể là người từng bị bỏ rơi hoặc có xu hướng chiếm hữu cực đoan

1. Rối loạn nhân cách chống đối xã hội (ASPD – Antisocial Personality Disorder) Phổ biến ở tội phạm. Thiếu đồng cảm, dễ nói dối, thao túng người khác. Không có cảm giác tội lỗi sau khi làm tổn thương người khác. Có xu hướng bạo lực, hành vi bốc đồng.

2. Rối loạn nhân cách ái kỷ (NPD – Narcissistic Personality Disorder) Coi mình là trung tâm vũ trụ, muốn được ngưỡng mộ. Không chịu được sự từ chối, hay ghen tị và có xu hướng trừng phạt người khác khi bị xúc phạm. Bên trong thường là sự tổn thương sâu sắc.

3. Rối loạn nhân cách ranh giới (BPD – Borderline Personality Disorder) Cảm xúc cực đoan, dễ bị kích động. Sợ bị bỏ rơi, có thể yêu – ghét một người cực kỳ nhanh. Hành vi tự hủy hoại, khó kiểm soát cảm xúc.

4. Rối loạn hoang tưởng (Paranoid Personality Disorder) Luôn nghi ngờ người khác, tin rằng họ đang âm mưu hại mình. Khó tin tưởng, hay phân tích quá mức hành vi người khác. Dễ hành động bạo lực để "phòng vệ".

5. Rối loạn phân ly (Dissociative Disorders) Mất trí nhớ tạm thời, hoặc có thể phát triển nhiều nhân cách khác nhau (rối loạn phân ly danh tính – DID). Thường là do chấn thương tâm lý nghiêm trọng lúc nhỏ. Một "nhân cách" có thể phạm tội, còn nhân cách chính thì không biết gì.

6. Rối loạn tâm thần phân liệt (Schizophrenia) Có ảo giác, hoang tưởng, nghe thấy giọng nói không có thật. Rối loạn tư duy và hành vi. Không phân biệt được thực – ảo.

7. Rối loạn lo âu và ám ảnh cưỡng chế (OCD – Obsessive Compulsive Disorder) Lặp đi lặp lại hành vi (rửa tay, kiểm tra cửa...) để giảm lo âu. Khi bị biến thể tiêu cực có thể gây hại cho người khác nếu họ "không làm đúng". Có thể xuất hiện trong các nhân vật bị rối loạn kiểm soát.