Hạnh Nhân Khô Mùa Hạ
Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc là quá trình chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản tự do sang giai đoạn độc quyền vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, thể hiện qua việc hình thành các công ty độc quyền, sự kết hợp giữa tư bản ngân hàng và công nghiệp (tư bản tài chính), xuất khẩu tư bản và tăng cường xâm lược thuộc địa để giành thị trường, nguyên liệu, nơi đầu tư, dẫn đến cạnh tranh gay gắt giữa các nước tư bản lớn.
Các giai đoạn chính:
Cuối thế kỷ XIX: Các nước tư bản Âu-Mỹ bắt đầu xuất hiện công ty độc quyền (Cartel, Syndicate, Trust), tập trung sản xuất và tư bản.
Sự ra đời của tư bản tài chính: Tư bản ngân hàng kết hợp với tư bản công nghiệp, tạo ra tầng lớp tư bản tài chính chi phối nền kinh tế và chính trị.
Xuất khẩu tư bản: Các nước đế quốc tập trung xuất khẩu tư bản ra nước ngoài, đầu tư vào thuộc địa.
Xâm lược thuộc địa: Cạnh tranh gay gắt để giành giật thị trường, nguyên liệu, nhân công rẻ mạt và nơi đầu tư, biến thuộc địa thành nơi tiêu thụ hàng hóa và khai thác tài nguyên.
Đặc điểm của Chủ nghĩa Đế quốc:
Kinh tế: Thống trị bởi các tổ chức độc quyền, xuất khẩu tư bản.
Chính trị: Thống trị bởi giai cấp tư sản, đàn áp nhân dân lao động, tăng cường quân sự hóa, chạy đua vũ trang.
Đối ngoại: Chủ nghĩa thực dân mới, chia lại thế giới (thuộc địa).
Kết quả:
Sự hình thành các đế quốc lớn như Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Nhật.
Thế giới phân chia thành các nước đế quốc và thuộc địa.
Dẫn đến mâu thuẫn gay gắt và chiến tranh thế giới.