Chương 1: Chết trong đêm mưa

Cái lạnh như luồn vào tận khúc xương đã rạn.

Bà Tâm run rẩy dưới mưa, một tay giữ chiếc ô rách khung đã cong vẹo, tay kia ấn lên bên hông nhức buốt. Nước nhỏ giọt từ vành khăn cũ mèm, chảy xuống cổ, thấm vào lớp áo cánh mỏng từ chiều đến giờ vẫn chưa kịp khô.

Trước cửa nhà thằng Tuấn, cánh cửa đã đóng chặt.

"Tuấn..." Tiếng bà Tâm gần như tan biến trong tiếng mưa. "Tuấn à, mở cửa cho mẹ, con. Mẹ chỉ xin trú nhờ một lát cho tạnh mưa thôi."

Lúc nãy bên trong còn có tiếng ti vi. Còn có bóng người động đậy sau tấm rèm. Vậy mà sau khi bà gõ cửa, tất cả đột nhiên lặng ngắt.

Bà Tâm áp lòng bàn tay lên cánh cửa sắt. Lạnh. Trơn. Không một tiếng đáp.

Bà thử gõ lần nữa, khẽ hơn, vì sợ hàng xóm nghe thấy. Đến tận giây phút cuối cùng của đời mình, nỗi hổ thẹn ấy vẫn bám lấy bà như một lớp da thứ hai. Xấu hổ nếu người ta biết thằng con út đuổi mẹ ruột ra khỏi nhà. Xấu hổ nếu người ta biết người đàn bà già nua từng nuôi lớn bốn đứa con nay lại không còn chỗ nào để về.

"Tuấn, mẹ đây..."

Bên trong, tiếng khóa xoay một vòng.

Không phải để mở. Mà để khóa chặt thêm.

Ngón tay bà Tâm khựng lại giữa không trung.

Mưa quật xuống chiếc ô rách càng lúc càng dữ. Vải ô rách toạc một bên, khiến nước rơi thẳng xuống vai trái bà. Bà muốn giận, muốn chửi, muốn hỏi xem hớp sữa bà mua cho thằng Tuấn hồi nó còn bé có lạnh như thế này không khi trôi qua cổ họng nó.

Nhưng miệng bà chỉ run lên.

"Thôi vậy," bà thì thầm, chẳng biết nói với ai. "Không sao."

Câu ấy ngày trước luôn cứu bà khỏi những cuộc cãi vã. Không sao. Không sao nếu ông Thành mang lương về thiếu vì một phần đã gửi cho người khác. Không sao nếu thằng Đại dẫn vợ về rồi chiếm luôn cả gian bếp. Không sao nếu thằng Bảo lại cần tiền cho những chuyện chẳng bao giờ rõ ràng. Không sao nếu con Thảo phải nhường nhịn vì nó là con gái.

Đêm ấy, hai chữ "không sao" nghe như một lời nguyện cầu đã mục rữa.

Bà Tâm bước khỏi hiên nhà thằng Tuấn. Đôi dép giẫm vào vũng nước. Mỗi bước chân khiến đầu gối bà như bị đá cọ vào. Xóm Nguồn chưa bao giờ thật sự tối đen, thường thì vẫn có quán còn sáng đèn, có mấy ông ngồi ngoài chòi canh, có mấy bà giả vờ mua muối để dò la tin tức. Nhưng mười ngày trước Tết, cơn mưa khiến ai nấy đều đóng chặt cửa nhà mình.

Người ta còn đang sửa soạn bánh trái, áo quần mới, phong bao lì xì cho lũ trẻ.

Còn bà thì đang sửa soạn tấm thân này để cầm cự thêm một đêm nữa.

Nhà thằng Đại không xa. Ngày trước, căn nhà nhỏ ấy mua bằng khoản tiền đặt cọc mà phần lớn lấy từ tiền dành dụm của bà Tâm. Bà vẫn nhớ cái hôm thằng Đại đến với gương mặt cau có, bảo con Tuyến ngại nếu cưới xong vẫn phải ở nhờ nhà mẹ chồng. Bà Tâm tháo chiếc vòng vàng mỏng duy nhất của mình, thêm vào chỗ tiền còn lại, rồi tự nhủ rằng con cả thì đương nhiên phải giúp.

Giờ đèn nhà ấy hắt ra thứ ánh vàng vọt từ sau khung cửa sổ.

Bà Tâm đứng trước cổng. Hơi thở đứt quãng, ngắn ngủn.

"Đại," bà gọi. "Con, mẹ đây."

Không một tiếng đáp.

Bà gõ lên cổng, tiếng động nhỏ nhoi, thua cả tiếng mưa. "Tuyến à, mẹ biết con ở trong nhà mà. Mẹ không xin ăn. Mẹ chỉ muốn ngồi ngoài hiên đến sáng thôi."

Đèn phòng khách phụt tắt.

Bà Tâm nhìn vào khoảng tối đột ngột ấy.

Trong khoảnh khắc, lồng ngực bà trống rỗng, như thể có kẻ vừa rút cạn hết không khí khỏi hai lá phổi. Đau hơn cả cái nhức nơi hông. Sắc hơn cả gió đêm.

Chúng không phải không nghe thấy. Chúng chọn không nghe.

Sau cánh cửa ấy, có lẽ đứa cháu trai của bà đang ngủ trên nệm êm. Thằng bé mà ngày trước cứ mỗi lần con Tuyến than mệt là bà lại bồng, từng tè lên đùi bà, từng nôn lên áo bà, từng níu khăn bà mà cười. Bà Tâm chưa bao giờ giận. Bà luôn bảo: "Trẻ con ấy mà."

Vậy mà khi bà nội nó đứng ướt sũng ngoài cổng, chẳng một ai chịu mở cửa.

"Mẹ ơi..."

Bà tưởng như có ai vừa gọi. Nhưng đó chỉ là tiếng gió luồn qua khe tôn.

Bà Tâm nắm chặt song cổng đến trắng bệch cả khớp ngón tay. Bà thèm biết bao được đập cửa thật mạnh, làm cả xóm bừng tỉnh, cho mọi người biết cái nhà mà ngày xưa bà góp tiền trả nay lại chối bỏ tấm thân già của bà. Nhưng thân thể bà đã quá rã rời. Và chút hổ thẹn còn sót lại cũng đã quá già cỗi để chết trước cả bà.

Bà lùi lại.

Chiếc ô rách lật ngược vì gió tạt. Thêm một thanh khung sắt gãy nữa, đâm vào lòng bàn tay. Bà Tâm rít lên. Một dòng máu nhỏ ứa ra, lập tức bị mưa rửa trôi.

"Trời ơi..." Bà ép vết thương vào ngực. "Tôi đã làm gì nên tội mà lũ con tôi ra nông nỗi này?"

Câu hỏi ấy chẳng nhận được lời đáp.

Thằng Bảo ở cuối con ngõ sáng đèn hơn. Trong ba đứa con trai, thằng Bảo khéo miệng nhất. Mỗi khi cần gì, giọng nó ngọt xớt. "Mẹ ơi, chỉ lần này thôi." "Mẹ ơi, mai con trả." "Mẹ ơi, khi nào con làm ăn được, người đầu tiên con lo cho là mẹ."

Bà Tâm từng tin hết những lời ấy.

Tin cho đến khi tiền hụi cạn sạch.

Tin cho đến khi tấm áo mới cho ngày Tết bà đành hủy bỏ.

Tin cho đến khi ăn miếng đậu thừa bà cũng cho là đủ, miễn sao lũ con không thấy thiếu thốn.

Trước nhà thằng Bảo, cổng không khóa. Bà Tâm thấy một tia hy vọng nhỏ nhoi lóe lên trong ngực. Bà khẽ đẩy cổng, rồi bước vào hiên.

"Bảo..." Lần này giọng bà khàn đặc hơn. "Bảo, mẹ dầm mưa nãy giờ. Mở cửa cho mẹ đã."

Có ánh xanh của màn hình điện thoại hắt sau ô cửa sổ. Có ai đó đang cầm máy.

Bà Tâm vội lấy chiếc điện thoại cũ rẻ tiền từ cái túi ni lông buộc bên hông. Màn hình nứt, ướt nhòe ở mép. Tay bà run run khi mở tin nhắn.

Tin nhắn cuối cùng gửi cho thằng Bảo vẫn còn hai dấu tích xanh.

Mẹ: Bảo ơi, mẹ đang ở trước cửa nhà con.

Đã xem.

Không hồi âm.

Rồi đèn trong nhà tắt phụt.

Bà Tâm nhìn màn hình ấy thật lâu. Nước mưa rơi lên mặt kính điện thoại, làm dòng chữ nhòe đi. Bà lấy vạt áo lau, nhưng tay bà ướt quá. Tất cả vẫn cứ mờ mịt.

Cũng như cuộc đời bà.

Từng cánh cửa của những đứa con trai lần lượt khép lại, như thể bà không phải một người mẹ, mà là một món nợ cũ đến đòi đúng lúc ai nấy đều muốn đi ngủ.

Bà muốn hét lên. Muốn gọi tên từng đứa. Đại. Bảo. Tuấn. Những đứa con từng sốt li bì trên tay bà, từng được bà đút cháo, từng được bà liều mạng bênh vực trước lời ra tiếng vào của hàng xóm. Những đứa con mà vì chúng, bà đã nuốt hết mọi lời xỉa xói của ông Thành, mọi câu bóng gió của con dâu, mọi cơn đói bà giấu đi bằng cái cớ đã no rồi.

Nhưng thứ bật ra khỏi cổ họng chỉ là một tràng ho.

Cơn ho dài, rung cả lồng ngực. Bà Tâm gập người, một tay bám vào cột hiên nhà thằng Bảo. Cổ họng đắng nghét. Mưa càng lúc càng dày. Gió mang theo mùi cống tràn và mùi đất ướt.

Mình không được chết trước cửa nhà thằng Bảo, bà mơ hồ nghĩ. Không thôi nó mang tiếng. Không thôi người ta lại đổ lỗi cho nó. Không thôi lại om sòm ngay trước Tết.

Nhìn xem, ngay cả trong cái đêm cả ba đứa con trai đều chối không mở cửa, bà vẫn còn nghĩ cho nỗi mất mặt của chúng.

Bà Tâm khẽ bật cười. Tiếng cười vỡ vụn, giống tiếng khóc hơn.

"Ngốc," bà thì thầm với chính mình. "Tâm ơi, mày ngốc quá."

Bà lê chân ra khỏi hiên. Chiếc ô đã vô dụng, bà mặc cho nó lủng lẳng trên tay như xác một con chim gãy cánh. Con ngõ nhỏ dẫn về căn nhà cũ tối tăm và trơn trượt. Mà thật ra căn nhà cũ ấy cũng đâu còn là chốn để về. Sau khi ông Thành mất, lũ con bảo tốt hơn hết là bán quách căn nhà đi để phụ vào chi phí gia đình. Chi phí của nhà ai, bà Tâm chưa bao giờ dám hỏi.

Bà chỉ biết rằng sau khi chia chác xong xuôi, bà lại dời hết từ nhà đứa con này sang nhà đứa con khác, như một món đồ gửi tạm khiến ai nấy đều phiền hà.

Chiều nay, thằng Tuấn cuối cùng cũng buông ra câu ấy.

"Mẹ đừng ở đây mãi. Vợ con nó không thoải mái. Mẹ còn mấy đứa con khác mà."

Còn mấy đứa con khác.

Câu nói ấy đẩy bà ra đường như cây chổi gạt một hạt bụi.

Bà Tâm bước đi vô định. Cuối ngõ có một bức tường cũ bên cạnh căn nhà bỏ hoang. Ngày trước bọn trẻ hay ra đó đốt pháo mỗi dịp gần Tết. Bây giờ chỉ còn rêu, rác ni lông, và một vũng nước nâu đục.

Chân bà trượt đi.

Thân bà đổ nghiêng. Phần bên phải đầu đập vào góc tường.

Thế giới nổ tung một mảng trắng lóa.

Rồi tối đen.

Bà Tâm ngã sấp xuống vũng nước. Cơn đau đến muộn, như một ngọn lửa nhỏ bùng lên dưới da đầu. Có thứ gì đó ấm nóng chảy ra từ thái dương, hòa vào nước mưa, lăn xuống má. Bà cố nhấc tay lên, nhưng các ngón đã cứng đờ.

"Cứu..." Đôi môi bà mấp máy. Tiếng không thoát ra được.

Chẳng ai đến.

Mưa vẫn rơi. Từ xa vẳng lại tiếng chuông chùa muộn màng nơi ngôi chùa nhỏ cuối xóm, vỡ ra trong gió và trong tiếng nước ầm ào. Bà Tâm muốn đáp lại trong lòng, nhưng ý nghĩ đã bắt đầu rối tung.

Gương mặt ông Thành hiện lên trước tiên. Cái ông Thành thời trẻ, mỉm cười trong ngày cưới, nói sẽ chở che cho bà suốt cả cuộc đời. Bà Tâm ngày ấy từng tin. Bà tin khi ông mang khoản lương đầu tiên về và đưa cho bà một nửa. Bà tin khi bà sinh thằng Đại, rồi thằng Bảo, rồi con Thảo, rồi thằng Tuấn. Bà tin cả khi nửa số lương ấy mỗi lúc một ít đi và những lời biện bạch của ông mỗi lúc một nhiều.

"Đừng làm ầm lên, bà nó. Tôi chỉ giúp người ta thôi."

Người ta ấy là một người đàn bà góa mà ông Thành lúc nào cũng bênh. Đàn bà khác được mặc áo mới, còn bà Tâm thì vá lại vạt áo cũ chỗ nách sờn.

Gương mặt thằng Đại hiện lên tiếp theo. Đứa con đầu ngày bé cứ khóc mỗi khi bà ra chợ một lát. Giờ đây đèn nhà nó tắt phụt ngay khi vừa nghe tiếng mẹ.

Thằng Bảo, đứa giỏi ôm mẹ nhất mỗi khi cần tiền. Thằng Tuấn, đứa út bà nuông chiều vì nó sinh ra lúc bà đã mỏi mệt. Tất cả đều lớn lên từ tấm thân bà, từ bát cơm bà bớt lại của chính mình, từ giấc ngủ bà cắt ngắn, từ những lời khấn bà cầu sau mỗi lần lễ Phật.

Rồi gương mặt con Thảo.

Ngay khi gương mặt ấy hiện ra, nước mắt bà Tâm liền tuôn xuống không thành tiếng.

Thảo là đứa ít đòi hỏi nhất. Hồi bé, mỗi khi các anh tranh nhau miếng thịt gà, Thảo chỉ nhặt miếng đậu nhỏ nhất rồi bảo: "Con thích cái này cơ, mẹ." Đến khi phải nghỉ học vì nhà không đủ tiền, Thảo cúi đầu nói: "Không sao đâu mẹ. Con đi làm phụ mẹ được mà."

Đứa con gái ấy lúc nào cũng nói không sao.

Hệt như mẹ nó.

Và vì bà Tâm đã quá lâu tin rằng "không sao" là một cách nhẫn nại, nên Thảo cũng bị đem ra hy sinh. Bị gửi đến làng An Thổ với lý do đi làm, rồi mắc kẹt với một gã đàn ông vũ phu, kẻ trói buộc con bằng đe dọa và xấu hổ. Bà Tâm vẫn nhớ cái tin đến từ nhiều năm trước. Thảo chết khi sinh con. Đứa bé không giữ được. Chẳng có người chồng nào thật lòng khóc thương. Chẳng có nhà nào chịu nhận mình sai.

Hôm ấy bà Tâm không ngất. Bà vẫn nấu cơm như thường, dọn bữa cho những đứa con trai thậm chí chẳng buồn hỏi xem bà còn đứng vững nổi không.

Bây giờ, dưới cơn mưa, nỗi ân hận ấy ập đến đè nghẹt lồng ngực bà.

Thảo ơi, con...

Giá như ngày ấy mẹ dám can đảm hơn một chút.

Giá như ngày ấy mẹ đừng sợ ông Thành.

Giá như ngày ấy mẹ đừng cho rằng con gái thì lúc nào cũng phải nhường.

Ngón tay bà Tâm khẽ động đậy trên nền đất ướt. Bà như muốn với lấy một thứ gì đó. Có lẽ là bàn tay Thảo. Có lẽ là quá khứ. Có lẽ là cánh cửa chưa từng mở ra.

Cái lạnh mỗi lúc một thấm sâu. Không còn ở ngoài da nữa, mà ở trong lồng ngực. Hơi thở nghẽn lại, ngắn và thô ráp. Bà nghe thấy tiếng bước chân từ xa, nhưng có lẽ chỉ là mưa đánh lừa tai bà.

Trên trời, một tia chớp lóe, làm con ngõ hẹp sáng bừng trong khoảnh khắc.

Trong ánh sáng ngắn ngủi ấy, bà Tâm nhìn thấy chiếc ô rách nằm lăn lóc cách bàn tay mình không xa. Vải rách bươm. Khung gãy nát. Giống hệt cuộc đời bà, bị mọi người dùng đến hỏng rồi bỏ mặc trên đất khi không còn che chở được cho ai nữa.

Một thứ gì đó nóng bỏng nhen lên bên dưới cái lạnh.

Không phải cơn sốt.

Không phải nỗi sợ.

Là cơn giận.

Cơn giận đến muộn năm mươi năm.

Bà Tâm nghiến răng, nhưng quai hàm gần như không còn cử động nổi. Nước mắt, máu và mưa hòa lẫn trên gương mặt bà. Bà không biết liệu ông Trời có còn cho một người đàn bà già nua như bà một cơ hội để cầu xin một điều bất khả hay không.

Nhưng trong hơi thở gần như đứt đoạn ấy, bà vẫn khẩn cầu.

Nếu được làm lại...

Con không muốn làm người tử tế nữa.

Con không muốn làm người mẹ chỉ biết ngậm miệng khi chính con mình giẫm lên đầu con.

Con không muốn để mặc con Thảo phải chết.

Con không muốn sợ hãi những cánh cửa đóng kín nữa.

Bà Tâm hít vào một hơi cuối cùng. Không khí lọt vào chút ít, buốt nhói, rồi biến mất. Tiếng mưa xa dần. Cơn đau trên đầu cũng chầm chậm lịm đi.

Xóm Nguồn chìm vào bóng tối.

Mười ngày trước Tết, bà Tâm chết một mình nơi cuối ngõ, bàn tay lạnh giá xòe ra hướng về chiếc ô rách mà bà không còn nắm được nữa.

Rồi tất cả hóa thành màu đen.

Trong màu đen ấy, một thứ gì đó bỗng đốt cháy bừng bừng bên má bà.

Một cái tát.

Chương 2: Sống lại

Má bà Tâm bỏng rát.

Cái nóng ấy chân thực đến mức bà ngỡ địa ngục quả nhiên bắt đầu từ chính khuôn mặt mình. Cái đầu vừa nãy còn vỡ toác nơi cuối ngõ giờ nhức nhối giật giật, nhưng thấm ướt trên da bà lúc này không còn là mưa. Không còn là bùn đất nhớp nháp dính sau lưng.

Bà đang ngồi trên nền nhà gian giữa của ông Thành.

Trước mặt bà, Tuyến đứng đó, thở hồng hộc. Bàn tay vẫn còn giơ lên, mấy ngón ửng đỏ sau khi tát vào mặt mẹ chồng.

"Mẹ đừng có giả bộ yếu đuối!" Tuyến quát. "Nãy giờ nói tử tế thì cứ ngồi im. Nếu suất làm chính thức đó định để cho thằng Bảo thì phải đền bù cho anh Đại chứ!"

Bà Tâm nhìn người đàn bà ấy.

Tim bà ngừng đập một nhịp, rồi đập dồn quá mạnh.

Tuyến vẫn còn trẻ. Gương mặt chưa hằn nét cơ cực, bụng chưa nhô lên vì lần mang thai sau này — cái thai về sau sẽ không kịp chào đời. Thằng Đại đứng bên cạnh, mặt hầm hầm, tóc còn đen dày. Thằng Bảo tựa gần cửa buồng, ánh mắt trơn tuột như kẻ đã tính xong lời lỗ trước khi người khác nói dứt câu.

Và trên chiếc ghế mây cạnh bàn, ông Thành ngồi đó, tay cầm ly trà.

Còn sống.

Ông Thành vẫn còn sống.

Bà Tâm nín thở. Gian giữa chật chội quay cuồng. Tấm lịch cũ trên tường chỉ về một năm không thể nào tin nổi. Trên nóc kệ ti vi là tấm ảnh gia đình mà ngày xưa đã bị vứt đi từ lâu sau khi bán căn nhà cũ. Tiếng người bán rau vọng vào từ ngõ, lẫn với tiếng chuông chùa buổi sáng từ ngôi chùa nhỏ.

Đây không phải đêm mưa.

Đây là buổi sáng.

Một buổi sáng của nhiều năm trước khi bà chết.

Buổi sáng mà Tuyến từng tát bà vì tranh suất làm chính thức.

Bà Tâm cúi nhìn đôi bàn tay mình. Da vẫn nhăn nheo, nhưng chưa khô quắt như cái đêm bà lìa đời. Ngón tay vẫn còn cứng cáp. Không có máu nơi thái dương. Không có bùn. Chỉ còn vết tát trên má, cái nóng bò lan tới tận vành tai.

Bà đã trở lại.

Ông Trời đã cho bà làm lại.

Trong vài giây, mọi âm thanh trong căn nhà đều lùi ra xa. Thứ duy nhất bà nghe được là cơn mưa từ tương lai, cánh cửa thằng Tuấn khóa lại, ngọn đèn nhà thằng Đại tắt phụt, hai dấu tích xanh của thằng Bảo, và cái tên Thảo vỡ vụn trong lồng ngực.

Con Thảo vẫn còn sống.

Vợ thằng Bảo cũng còn sống.

Ông Thành chưa chết.

Tất cả vẫn chưa muộn.

"Mẹ!" Tiếng thằng Đại cắt ngang dòng suy nghĩ của bà. "Đừng ngồi thừ ra đấy. Tuyến nói đúng. Nếu suất làm chính thức ở công ty dệt Thành Vinh mẹ định cho thằng Bảo, thì con là con cả được cái gì?"

Bà Tâm chậm rãi ngẩng mặt.

Con cả.

Ngày trước, chỉ hai chữ ấy thôi cũng đủ khiến bà nhường nhịn. Con cả thì phải giúp. Con trai thì phải ưu tiên. Con gái thì đừng mơ tưởng nhiều. Làm mẹ thì phải cam chịu, vì nếu mẹ không nhường thì nhà sẽ loạn.

Bây giờ hai chữ ấy chỉ nghe như tiếng gõ vào một cái thùng rỗng bên tai bà.

"Con đòi cái gì?" bà Tâm hỏi.

Giọng bà khàn khàn. Bình tĩnh đến lạ.

Tuyến khoanh tay. "Hai triệu đồng. Rẻ đấy mẹ. Làm chính thức lương một tháng cả bốn triệu cơ mà. Thằng Bảo được suất đó, chẳng lẽ anh Đại không có phần?"

Thằng Bảo lập tức nhổm người. "Ơ hay, chị Tuyến. Sao lại lôi tôi vào? Mẹ nói từ đầu suất đó là của tôi mà."

"Thế nên cậu sướng!" Tuyến gắt, quay phắt sang. "Cậu chưa phải gánh vác nặng như anh Đại. Vợ chồng tôi có con."

"Tôi cũng có con vậy," thằng Bảo đáp, bắt đầu nóng mặt. "Con tôi cũng còn nhỏ."

"Con gái," Tuyến bĩu môi.

Câu ấy tát vào một chỗ khác trong lòng bà Tâm.

Con gái.

Trong đầu bà hiện lên gương mặt con Thảo hồi bé, mỉm cười nhặt lấy miếng đậu nhỏ nhất. Hiện lên cả tấm thân Thảo mà lần cuối bà không kịp nhìn, chỉ có cái tin lạnh lẽo từ làng báo về rằng con bà đã chết khi sinh nở.

Bàn tay bà Tâm siết chặt trên đùi.

Ông Thành đặt ly trà xuống, tiếng khẽ khàng. "Thôi, thôi. Sáng ra đừng cãi nhau. Hàng xóm nghe thấy."

Tuyến lập tức chỉ vào má bà Tâm. "Nãy giờ chính mẹ làm con nổi điên đấy bố. Từ sáng con đã nói tử tế, vậy mà mẹ cứ ngồi im. Mẹ mà công bằng thì con đâu đến nỗi lỡ tay."

Lỡ tay.

Tát mẹ chồng mà gọi là lỡ tay, cứ như thể bàn tay cô ta vấp phải cơn gió.

Ông Thành thở dài, không phải với Tuyến, mà với bà Tâm. "Bà nó, bà cũng vậy. Sao nãy giờ cứ ngồi im thế? Nói cho nhẹ nhàng. Thằng Đại với con Tuyến thấy chưa công bằng thì mình tìm cách dung hòa."

Bà Tâm nhìn người đàn ông ấy thật lâu.

Vẫn khuôn mặt ấy. Vẫn giọng điệu ấy. Vẫn ly trà trên tay ấy. Suốt mấy chục năm, ông Thành lúc nào cũng đứng ở giữa, nhưng thân mình luôn ngả về phía kẻ nào lớn tiếng nhất. Bà Tâm mà khóc, ông bảo im. Con cái mà đòi hỏi, ông bảo bà Tâm nhường.

"Dung hòa cái gì?" bà Tâm hỏi.

Ông Thành có vẻ nhẹ nhõm vì vợ cuối cùng cũng lên tiếng. "Thế này. Suất làm đó vẫn cho thằng Bảo trước. Còn thằng Đại thì mình đưa cho ít tiền, hai triệu, đưa dần dần. Chưa đủ thì bà sang phụ giúp bên nhà ông Vỹ ít hôm. Nghe nói bà Tị cần người phụ nấu nướng giặt giũ vì bên đó sắp có giỗ chạp. Coi như tấm lòng của mình với bên thông gia."

Gian giữa đột nhiên lặng ngắt.

Tuyến hếch cằm, rõ ràng đắc ý. Thằng Đại thở hắt ra, như thấy quyết định ấy là lẽ đương nhiên. Thằng Bảo cúi đầu, giấu một nụ cười mỏng.

Bà Tâm chỉ nhìn chồng mình.

Ngày xưa, cũng vào buổi sáng ấy, bà đã nuốt trọn câu nói đó. Bà sang nhà bên thông gia ba ngày liền, rửa bát, quét sân, giã gia vị, nghe bà Tị gọi mình là bà mẹ chồng không biết điều. Sau đó, hai triệu vẫn cứ ra khỏi khoản tiền lẽ ra bà phải để dành cho Thảo.

Tiền để dành cho Thảo.

Khoản tiền mà ngày ấy bà định làm chút vốn liếng cho con gái, phòng khi con lấy chồng tử tế hoặc lên thành phố kiếm việc.

Khoản tiền ấy đã tiêu sạch để bịt miệng thằng Đại.

Và Thảo chết.

Cái nóng trên má bà Tâm chầm chậm tụt xuống ngực, rồi hóa thành than lửa.

"Ông Thành," bà nói.

Ông Thành nhíu mày. Bình thường bà Tâm gọi ông là "ông nó". Chứ không phải "ông Thành".

"Nếu nhà ông Vỹ cần người nấu nướng giặt giũ," bà Tâm nói tiếp, "thì sao không phải ông đi?"

Thằng Đại há hốc. Thằng Bảo quay phắt sang. Tuyến buông tay khỏi ngực.

Ông Thành như nghe nhầm. "Cái gì?"

"Ông cũng là thông gia mà." Bà Tâm đứng dậy khỏi nền nhà. Đầu gối nhức buốt, nhưng thân bà đứng thẳng. "Ông là đàn ông, sức khỏe hơn. Ông đi đi. Sang đó rửa bát. Sang đó quét sân. Bà Tị mà bảo đấm lưng thì đấm luôn."

"Tâm!" Ông Thành đỏ mặt.

Bà Tâm cười nhạt. "Xấu hổ à?"

"Bà nói cái gì thế?"

"Tôi hỏi, ông xấu hổ à?" Giọng bà Tâm mỗi lúc một rõ. "Nếu ông thấy nhục khi bị sai đi làm ô sin cho nhà thông gia, thì sao miệng ông nhẹ tênh khi sai vợ mình đi?"

Tuyến bước lên nửa bước. "Mẹ, đừng hỗn với bố. Mình nói chuyện tử tế mà."

Bà Tâm quay sang cô ta. "Tử tế?"

Bà chạm vào má mình.

"Đây là tay chị đúng không?"

Tuyến hơi chờn, nhưng nhanh chóng ưỡn ngực. "Con là dâu, nhưng con cũng là người. Bị dồn ép mãi thì ai mà chẳng nổi điên?"

"Chị là người," bà Tâm nhắc lại khẽ khàng. "Còn tôi là gì? Cái giẻ chùi chân?"

"Mẹ đừng có làm quá lên. Chỉ một cái tát thôi mà."

Chỉ.

Chữ ấy bẻ gãy nốt chút kiên nhẫn còn lại của bà Tâm.

Bà bước tới.

Tuyến chưa kịp lùi thì lòng bàn tay bà Tâm đã giáng xuống má cô ta.

Chát!

Tiếng ấy nổ tung trong gian giữa.

Tuyến loạng choạng, ôm mặt, mắt trợn tròn. Thằng Đại theo phản xạ lao lên. "Mẹ!"

Chát!

Cái tát thứ hai giáng xuống má thằng Đại.

Đứa con cả sững người.

Bà Tâm không dừng lại. Bà túm cổ áo thằng Đại, nhìn thẳng vào đôi mắt đứa con mà ngày xưa bà từng bồng trên tay suốt đêm để hạ sốt.

"Con muốn hai triệu?" bà hỏi.

"Mẹ, buông ra!"

Chát!

"Tiền đó là cho con Thảo."

Chát!

"Em gái con."

Chát!

"Cái đứa mà con coi là lỗ vốn chỉ vì nó sinh ra không phải con trai."

Thằng Đại cố gạt tay, nhưng bà Tâm nhanh hơn. Không phải vì thân bà trẻ lại. Không phải vì bà bỗng khỏe như một võ sĩ. Mà vì cơn giận mấy chục năm khiến bàn tay bà không còn run rẩy nữa.

"Mẹ già rồi, phải không?" Bà Tâm đẩy ngực thằng Đại bằng một tay. "Nên chúng mày mới dễ dàng tính toán. Dễ dàng sai bảo. Dễ dàng xin tiền."

Chát!

Thằng Đại lùi một bước. Tuyến rú lên, nhưng không dám lại gần.

"Hai triệu đó chúng mày gọi là tiền đền bù." Bà Tâm tát thêm cái nữa, làm mặt thằng Đại nghẹo sang bên. "Trong khi đó là tiền tao dành cho em gái mày. Cho con Thảo phòng khi có ngày nó cần tiền tàu xe về nhà, cần bộ áo tử tế, cần chỗ dựa để khỏi phải bám víu vào cái thứ đàn ông vớ vẩn."

"Mẹ, con đâu có biết!" Thằng Đại cố nói.

"Mày có bao giờ thèm biết đâu."

Chát!

"Cái mày biết chỉ là phần của mày. Quyền của mày. Thứ tự con cả của mày."

Chát!

"Lúc em gái mày bị bắt nhường, mày im. Lúc vợ mày tát mẹ mày, mày cũng im. Nhưng lúc tiền không vào tay mày, thì tự dưng mày to mồm nhất."

Mặt thằng Đại đỏ bừng lẫn với nỗi xấu hổ. Lần đầu tiên kể từ khi lấy vợ, nó không thể lấy tấm thân Tuyến ra làm lá chắn. Mọi lời của mẹ nó đều rơi đúng ngay trước mặt ông Thành và thằng Bảo.

Ông Thành đứng dậy, cuống quýt. "Bà nó, thôi! Bà bị ma nhập hay sao thế?"

Bà Tâm quay sang, mắt đỏ ngầu. "Tôi vừa tỉnh ngộ."

Câu ấy khiến ông Thành lặng đi trong giây lát.

"Tỉnh ra rằng bấy lâu nay chính tôi mới là kẻ bị ma nhập, vì cứ mãi coi các người là gia đình."

Thằng Bảo nuốt nước bọt.

Tuyến gào lên: "Anh Đại, anh nhìn mẹ anh đi! Bà ấy đánh anh đấy!"

Thằng Đại má đỏ ửng lập tức bị tiếng vợ đẩy tới. Nó giơ tay lên, có lẽ định giữ bà Tâm lại, có lẽ định đẩy bà ra.

Bà Tâm nhìn thấy cử động ấy.

Trong ký ức của bà, bàn tay của những đứa con trai ấy về sau sẽ không mở cửa. Bàn tay chúng về sau sẽ đếm tiền bán căn nhà cũ. Bàn tay chúng về sau sẽ chỉ sang người khác khi có ai hỏi ai sẽ chăm mẹ.

Bây giờ bàn tay ấy dám giơ lên trước mặt bà.

Bà Tâm chộp lấy cổ tay thằng Đại, rồi đẩy mạnh nó về phía Tuyến. Đôi vợ chồng ngã chồng lên nhau xuống chiếc ghế tre. Ghế kêu răng rắc. Ly trà của ông Thành đổ tràn xuống nền.

"Trời ơi!" Ông Thành hét lên.

Thằng Bảo vội lùi cho đến khi lưng dán vào tủ.

Bà Tâm cúi xuống, túm lấy tóc Tuyến.

"Ối! Buông ra, mẹ! Đau!"

"Đau à?" Bà Tâm kéo cô ta đứng dậy. "Lúc chị tát mẹ chồng, chị tưởng cảm giác nó êm ái như được vuốt ve chắc?"

Tuyến gào gọi thằng Đại. Thằng Đại gắng gượng đứng lên, nhưng bà Tâm đá vào chân ghế khiến nó chắn mất lối đi. Mọi chuyện xảy ra nhanh đến mức ông Thành chỉ biết quay vòng vòng như con gà mất phương hướng.

"Bà nó, đừng làm nhục nhà này!" ông kêu.

Bà Tâm lôi Tuyến về phía cửa.

"Hôm nay tôi lại muốn cho mọi người thấy đấy."

"Mẹ!" Thằng Bảo cuối cùng cũng lên tiếng. "Ầm ĩ ra ngoài thì cả tổ dân phố biết mất!"

Bà Tâm dừng lại nơi ngưỡng cửa, quay sang đứa con thứ.

"Bảo. Mày im đi nếu còn muốn giữ nguyên hàm răng."

Thằng Bảo lập tức ngậm miệng.

Tuyến cào cấu tay bà Tâm, nhưng cái siết của người đàn bà già ấy như gọng sắt. Cửa trước bật mở. Ánh sáng ban mai ùa vào cùng mùi đồ chiên từ quán đầu ngõ. Bên kia đường, hai người đàn bà đang mua rau bỗng ngừng chuyện trò. Một đứa trẻ gần chòi canh cũng ngoái nhìn.

Bà Tâm hít một hơi.

Đây chính là cánh cửa mà ngày xưa bà luôn canh giữ để cái xấu hổ của gia đình không lọt ra ngoài.

Hôm nay, chính tay bà mở toang nó.

"Muốn cho mọi người thấy hả?" bà nói ngay bên tai Tuyến. "Được. Chúng ta cho họ thấy ai mới là kẻ dám đánh mẹ chồng."

Rồi bà Tâm lôi Tuyến ra ngoài.

Trước con ngõ xóm Nguồn, mấy người đàn bà lúc nãy chỉ liếc mắt giờ bắt đầu xích lại gần. Một người giơ điện thoại lên. Người khác che miệng, mắt mở to.

Cửa nhà ông Thành mở toang.

Và cả xóm nhìn thấy bà Tâm đứng đó, một tay túm chặt tóc Tuyến.

Chương 3: Sang nhà thông gia

Và cả xóm nhìn thấy bà Tâm đứng đó, một tay túm chặt tóc Tuyến.

Buổi sáng vốn bình thường bỗng vỡ toang như một chiếc đĩa rơi xuống đất.

Mấy người đàn bà đang mua rau muống dừng khựng giữa đường. Người bán rau tắt luôn tiếng còi xe nhỏ. Từ quán đầu ngõ, hai người bước ra, vừa đi vừa quệt tay vào tạp dề. Mắt họ mở to khi thấy Tuyến — cô con dâu thường ngày to mồm nhất — nay bị lôi xềnh xệch, tóc nằm gọn trong tay mẹ chồng.

"Bà Tâm?" một người hàng xóm ngập ngừng kêu lên. "Trời ơi, có chuyện gì thế này?"

Tuyến ôm mặt bằng cả hai tay. "Nhìn kìa các bác! Mẹ chồng con điên rồi! Con bị đánh này!"

Bà Tâm kéo tóc cô ta mạnh thêm một chút. Tuyến lập tức nhăn nhó.

"Lúc tay chị tát vào má tôi, chị đâu có kêu điên," bà Tâm nói lớn. "Giờ mới biết xấu hổ à?"

Tiếng ấy đủ lớn để làm mấy cánh cửa nhà khác bật mở.

Thằng Đại vội chạy ra, một bên má đỏ ửng. Ông Thành đứng sau lưng nó, mặt tái mét. Thằng Bảo không lại gần. Nó chỉ ló ra nơi ngưỡng cửa, ánh mắt nhẩm đếm số hàng xóm đang bắt đầu tụ lại.

"Bà nó, vào nhà đã," ông Thành rít khẽ. "Đừng làm trò cho thiên hạ xem."

Bà Tâm từ tốn quay lại. "Trò cho thiên hạ xem? Lúc vợ ông bị sai đi làm ô sin cho nhà thông gia, cái đó không phải trò à? Lúc con dâu ông tát mẹ chồng ngay trong nhà, cái đó không phải chuyện nhục à?"

Mấy người đàn bà lập tức đưa mắt nhìn nhau.

"Con dâu đánh mẹ chồng?"

"Thật á?"

"Sao lại thế được?"

Một chiếc điện thoại giơ lên. Rồi thêm một chiếc nữa. Chỉ trong vài giây, những chiếc máy nhỏ ấy như những con mắt mới, không thể ép nhắm lại được.

Tuyến càng hoảng. "Đừng quay! Đừng quay!"

"Cứ quay đi," bà Tâm nói. "Để sau này có ai bịa chuyện thì đã có sẵn cái băng này."

Câu ấy làm Tuyến câm bặt.

Ngày xưa bà Tâm sợ lời ra tiếng vào của hàng xóm lắm. Bà quét sân sớm hơn để khỏi bị chê lười. Bà nhịn đói để lũ con trông vẫn tươm tất. Bà mỉm cười với kẻ nói xỉa, vì ông Thành lúc nào cũng bảo nhà tử tế thì không vạch áo cho người xem lưng.

Hôm nay, chính bà tự tay nâng cái áo ấy lên giữa đầu ngõ.

"Đi," bà Tâm ra lệnh.

"Đi đâu?" Tuyến khóc tức tưởi.

"Về nhà bố mẹ chị."

Mặt Tuyến biến sắc. "Cái gì?"

"Nghe nói mẹ chị cần người phụ nấu nướng giặt giũ. Nghe nói bố chị là người có tiếng trong nhà. Đi. Ta hỏi thẳng, nhà ấy dạy con dâu kiểu gì mà dám đánh cả mẹ chồng."

Thằng Đại lập tức chồm tới. "Mẹ, đừng sang đó. Đây là chuyện nhà mình."

Bà Tâm nhìn nó. "Mày mới nhớ ra đây là nhà mình sau khi tao đòi đưa vợ mày về hả?"

Thằng Đại nghẹn họng.

Ông Thành cố với lấy cánh tay bà Tâm, nhưng bà gạt phắt đi. "Nếu ông thấy nhục, thì lấy khăn che mặt lại đi. Tôi thì hết nhục rồi."

Cả đám đi dọc con ngõ.

Nói đi thì không đúng. Tuyến bị lôi xềnh xệch, lúc thì vấp dép, lúc thì chửi rủa khe khẽ, lúc thì van thằng Đại cứu mình. Thằng Đại lẽo đẽo theo sau, mặt mày ủ dột. Ông Thành đi cuối cùng, luôn miệng bảo hàng xóm giải tán, nhưng chẳng ai thật sự chịu về. Mấy người đàn bà bám theo từ khoảng cách an toàn. Có người gửi tin nhắn thoại vào nhóm tổ dân phố. Có người gõ nhoay nhoáy trên nhóm hụi.

Tin tức ở xóm Nguồn lan còn nhanh hơn cả gió.

Khi họ đến nhà bố mẹ Tuyến, trước sân đã có mấy vị khách. Một chiếc xe máy tay ga mới cứng đỗ ngay ngắn. Trong phòng khách, thấp thoáng có một gia đình khác đang ngồi, có lẽ đang bàn chuyện dạm hỏi cho cậu em trai Tuyến. Trên bàn có đĩa bánh khô, ly trà đường, và những nụ cười lịch sự lập tức đông cứng khi bà Tâm bước vào sân, vừa đi vừa lôi con gái chủ nhà.

Mẹ Tuyến ra trước.

"Ôi giời ơi! Tuyến!" bà ta rú lên. "Cái gì thế này hả bà Tâm? Buông con tôi ra!"

Bà Tâm buông tóc Tuyến ra ngay tức khắc. Tuyến ngã bệt xuống nền gạch hiên.

Nhưng chưa ai kịp nói thêm câu nào, bà Tâm đã đấm vào ngực mình rồi khóc rống lên.

Tiếng khóc vỡ òa, dài, ai oán, đến mức những người vừa nãy còn sẵn sàng mắng bà phải lùi lại nửa bước.

"Trời ơi, nhìn cái số tôi đây này!" bà Tâm vừa ngồi bệt xuống hiên vừa than. "Tôi nuôi con trai khôn lớn, cưới vợ đàng hoàng cho nó, mà đổi lại được cái gì? Con dâu tát tôi ngay trong nhà tôi!"

Mẹ Tuyến giật mình. "Đừng có ăn nói lung tung!"

"Lung tung à?" Bà Tâm ngẩng mặt lên, nước mắt vẫn rơi, nhưng ánh mắt thì sắc lạnh. "Má tôi còn nóng đây này. Không tin thì hỏi hàng xóm. Bao nhiêu người thấy tôi đi ra sau khi bị đánh. Có cả băng ghi hình nữa."

Mấy người đàn bà bám theo từ xóm Nguồn lập tức gật đầu lia lịa.

"Tôi tận mắt thấy bà Tâm đi ra, má đỏ ửng."

"Con Tuyến còn hét đừng quay đừng quay nữa."

"Hình như là chuyện suất làm chính thức đấy."

Mặt mẹ Tuyến đỏ bừng. Bà ta quay sang con gái. "Tuyến?"

Tuyến khóc. "Mẹ ơi, con chỉ nóng thôi. Bà ấy không công bằng. Suất làm cho thằng Bảo, còn anh Đại chẳng được gì."

Bố Tuyến từ phòng khách bước ra. Người đàn ông ấy cố tỏ ra bình tĩnh, nhưng ánh mắt thì bối rối nhìn đám khách đang bắt đầu đứng dậy.

"Bà Tâm," ông ta nói, giọng nén lại. "Vào trong đã. Đừng làm ầm trước mặt người ta."

Bà Tâm đập lòng bàn tay xuống nền hiên.

"Chính vì có người ta ở đây nên tôi mới muốn nói. Con gái ông đánh tôi. Chồng tôi thì lại bảo tôi sang nhà này nấu nướng giặt giũ để bù cho hai triệu. Tôi là mẹ chồng hay là ô sin không công?"

Mấy vị khách nữ trong phòng khách đưa mắt nhìn nhau. Một người trong số họ, người phụ nữ quấn khăn màu kem ngồi gần cửa nhất, nhìn cậu em trai Tuyến với vẻ ngần ngừ.

Bà Tâm thấy hết.

Bà quệt nước mắt, rồi nhìn cậu thanh niên ấy từ đầu đến chân. Trong ký ức của bà, gã đàn ông này về sau gây ra khối chuyện. Tính nết thô lỗ, miệng chỉ ngọt khi có nhà gái ngồi đó. Bà Tâm không cần nói ra chuyện tương lai. Chỉ cần chọc đúng chỗ trước mắt ai cũng thấy.

"Còn cậu," bà nói với cậu em Tuyến. "Nếu nhà cậu coi một bà già có thể sai vặt và tát bôm bốp, thì sau này cậu đối với vợ cậu thế nào? Mới là rể hụt mà đã ngồi như ông vua, trà rót tận tay, bánh dâng tận miệng. Không khéo cưới xong cậu cũng coi đàn bà là món đồ trong nhà."

Cậu thanh niên đứng bật dậy, phật ý. "Ơ hay, sao lại lôi tôi vào?"

Người phụ nữ quấn khăn màu kem lập tức cúi đầu. Mẹ cô thì thầm gì đó, rồi đứng lên, mặt lạnh tanh.

"Chắc chúng tôi xin phép về trước," bà mẹ nói. "Chuyện nhà này... chúng tôi ngồi nghe cũng chẳng tiện."

Bố Tuyến nghẹn họng. "Ơ kìa bác, khoan đã. Đây là hiểu lầm thôi mà."

Nhưng gia đình khách đã đứng dậy đi ra. Cậu thanh niên định đuổi theo, nhưng chính mẹ cậu đã giữ chặt cánh tay con lại.

Mặt mẹ Tuyến càng lúc càng khó coi.

"Bà Tâm!" bà ta quát. "Bà cố tình phá đám chuyện của con tôi hả?"

Bà Tâm ngừng khóc. Tiếng khóc tắt nhanh như bếp lửa vừa bị vặn tắt.

"Con bà phá cái mặt tôi trước."

Thằng Đại từ nãy im lặng cuối cùng cũng yếu ớt lên tiếng: "Mẹ, thôi. Mình về đi."

Tuyến quay sang nó, giận dữ. "Về á? Sau khi tôi bị bẽ mặt thế này á?"

Mẹ Tuyến chỉ vào thằng Đại. "Nếu nhà cậu đã không biết trân trọng con gái tôi, thì thôi ly hôn đi cho rồi! Con tôi không có cậu vẫn sống được."

Ông Thành lập tức cuống lên. "Đừng đến nỗi thế. Là người một nhà cả. Đừng nói chuyện ly hôn."

Bà Tâm cười khẩy.

Mọi người quay sang nhìn.

"Ly hôn?" Bà từ tốn đứng dậy. "Cứ việc."

Tuyến sững sờ.

Thằng Đại như bị rút mất xương.

Ông Thành trợn mắt. "Bà nó!"

Bà Tâm chẳng buồn để ý. "Nếu con gái ông muốn ly hôn, thì đón về đi. Tôi còn mừng. Nhưng trước đó, cái tát vừa rồi phải trả giá."

Bố Tuyến nheo mắt. "Ý bà là sao?"

"Bồi thường."

"Bao nhiêu?"

"Tám triệu đồng."

Cả sân lập tức nhốn nháo.

"Tám triệu?"

"Bà Tâm ơi, nhiều quá đấy."

"Một cái tát mà đắt thế?"

Bà Tâm quay sang mấy người đàn bà đang xì xào. "Rẻ đấy. Nếu tôi lên báo công an huyện, đi giám định thương tích, chiếu theo luật chống bạo hành gia đình, thì chuyện còn tốn kém hơn. Chưa kể cái băng này lọt vào nhóm tổ dân phố, nhóm hụi, cho tới họ hàng của họ, ai cũng biết con gái nhà này đánh mẹ chồng."

Bố Tuyến nuốt nước bọt. Mẹ Tuyến vẫn muốn chửi, nhưng chồng bà đưa tay ra hiệu im lặng.

Những kẻ như họ sợ nhất không phải cái sai, mà là cái nhục lan ra ngoài.

"Bốn triệu," cuối cùng bố Tuyến nói. "Tôi đưa bốn triệu. Chuyện chấm dứt ở đây."

Bà Tâm lắc đầu. "Bốn triệu tiền, thêm một thông tin việc làm."

"Việc gì nữa?"

"Tôi nghe nói nhà các người có người quen ngoài trung tâm thương mại. Có cửa hàng quần áo cần tuyển nhân viên nữ tốt nghiệp cấp ba. Cho tôi địa chỉ và số điện thoại của chủ."

Tuyến ngẩng lên, nghi ngờ. "Cho ai?"

"Không phải việc của chị."

Tất nhiên là cho con Thảo.

Tiền trong tay, đường làm việc trước mắt. Lần này con gái bà sẽ không bị bỏ mặc chìm nghỉm nơi làng người ta nữa.

Cuộc thương lượng kéo dài gần một tiếng đồng hồ. Mẹ Tuyến chửi bới không biết bao nhiêu lần, Tuyến khóc như thể mình là nạn nhân lớn nhất, thằng Đại chỉ đứng như một ông chồng không tiếng nói. Ông Thành mấy lần cố kéo con số xuống, nhưng cứ mỗi lần ông mở miệng, bà Tâm lại nhìn ông cho đến khi ông tự im.

Cuối cùng, một phong bì nâu được lấy ra từ trong tủ. Bốn triệu đồng được đếm trên mặt bàn hiên, tờ này qua tờ khác. Sau đó, bố Tuyến ghi địa chỉ cửa hàng trong một trung tâm mua sắm nhỏ ở thị xã Cẩm Giang cùng số điện thoại của chủ lên một mảnh giấy xé từ tờ lịch.

Bà Tâm đếm số tiền ấy hai lần.

Rồi bà nhét vào chiếc túi vải cũ mèm mang theo từ nhà.

"Từ hôm nay," bà nói với Tuyến, "hễ tay chị ngứa muốn tát người già, thì nhớ lấy cái giá của một cái tát."

Mẹ Tuyến đẩy thằng Đại và Tuyến về phía đường. "Đi! Tại chúng mày mà đám dạm hỏi của em mày tan tành!"

Tuyến khóc càng lớn. Thằng Đại cũng bị lôi đi, lần này không phải bởi bà Tâm, mà bởi cơn giận của chính nhà vợ.

"Mẹ, con là con mẹ mà!" Tuyến rít lên.

"Chính vì mày là con tao nên tao mới nhục!" mẹ cô đáp trả. "Tao dạy dỗ mày kém cỏi đến mức nào mà mày dám giơ tay với mẹ chồng? Mày tưởng người ta sẽ đổ lỗi cho ai? Người ta sẽ bảo cái nhà này không biết dạy con gái!"

Bố Tuyến cũng không còn dùng giọng nhẹ nhàng nữa. Ông chỉ thẳng vào ngực thằng Đại.

"Còn cậu. Đàn ông kiểu gì mà để vợ quậy đến mức nhà gái sắp làm thông gia của em vợ phải bỏ chạy? Cậu muốn hai triệu đúng không? Nhìn đi. Bốn triệu ra khỏi tủ nhà tôi vì hai đứa không giữ nổi cái mồm với cái tay."

Thằng Đại cúi gằm, mặt càng đỏ. "Bố, con..."

"Đừng gọi tôi là bố nếu chỉ mang lỗ về."

Câu ấy khiến mấy người đàn bà đứng xem xì xào khe khẽ. Tuyến vừa nãy còn dám khóc lóc bỗng nghẹn ngào không thành tiếng. Bấy lâu nay cô luôn về nhà bố mẹ với cái đầu ngẩng cao, tin chắc gia đình sẽ bênh mình bất kể mình làm gì. Hôm nay, lần đầu tiên, cánh cửa ngôi nhà ấy cũng như đang chối bỏ cô.

Bà Tâm nhìn cảnh tượng ấy, không chớp mắt.

Ngày xưa chính bà mới là kẻ bị hai bên gia đình cùng dồn ép. Hôm nay, thằng Đại và Tuyến đứng giữa sân như hai đứa trẻ bị bắt quả tang ăn trộm tiền quán.

Cảm giác ấy không ngọt ngào.

Cảm giác ấy nóng, sắc, và khiến hơi thở bà nhẹ nhõm hơn.

Bà Tâm đi về, không ngoái đầu. Sau lưng bà, mấy người đàn bà vẫn còn thì thầm. Vài người nhìn bà với vẻ e dè, vài người với vẻ nể phục. Bà Tâm chẳng bận tâm.

Đến cuối ngõ, bà dừng lại dưới gốc cây xoài nhỏ. Tay bà mò vào chiếc túi vải, chắc chắn cái phong bì vẫn còn đó. Bốn triệu đồng. Một địa chỉ việc làm. Hai thứ mà ngày xưa bà đã không giữ lại được, nay lại như một mạng sống mới cho con Thảo.

Chiếc điện thoại cũ rẻ tiền của bà rung lên.

Bà Tâm lấy ra.

Trên màn hình nứt vỡ ấy, cái tên Thảo hiện ra.

Một tin nhắn mới vừa đến.

Mẹ ơi, con muốn cưới anh ấy. Không sao đâu mẹ nhỉ?

Ngón tay bà Tâm lạnh toát.

Cái phong bì bốn triệu trong túi bỗng nặng trĩu như một hòn đá.