Nắng đầu tháng Chín rót xuống con ngõ nhỏ ngập mùi hoa sữa sớm một màu vàng ươm như mật.
Bà Cụ Mùi ngồi bên hiên nhà gỗ cũ, đôi bàn tay gầy gầy, hằn lên những vệt đồi mồi của thời gian, đang tỉ mỉ vuốt phẳng từng nếp gấp của tấm cờ đỏ sao vàng.
Tấm cờ ấy được cất cẩn thận trong chiếc rương gỗ bọc đồng ở góc nhà, mỗi năm chỉ lấy ra vài lần, nhưng lần nào cũng khiến lòng bà dâng lên một niềm xao xuyến khó tả. Mùi gỗ xoan cũ hòa lẫn mùi nắng mới tạo nên một hương vị rất riêng của ngày Tết Độc lập.
Minh, đứa cháu ngoại vừa bước vào đại học, xỏ đôi giày thể thao chạy xôn xao ra sân. Cậu ngước nhìn hàng chè mạn ngoài ngõ, nơi những lá cờ nhỏ đã bắt đầu được các gia đình treo lên đồng loạt:
— Bà ơi, để con treo cờ cho! Chiều nay đội thanh niên trong phường đi phủ kín cờ đỏ khắp các tuyến phố rồi. Mọi người xôn xao check-in đẹp lắm bà ạ.
Bà Cụ Mùi ngẩng đầu lên, ánh mắt nheo lại dạt dào niềm vui:
— Ờ, treo lên đi cháu. Nhớ buộc dây cho chắc, vuốt cho thẳng góc nhé. Ngày này phải tưng bừng, phải đàng hoàng.
Nhìn dáng người cao ráo, trẻ trung của cháu vươn tay buộc chặt dải dây cờ lên cột sắt trước cửa, tâm trí bà Mùi chợt trôi về những ngày tháng Chín của hơn tám mươi năm trước.
Ngày ấy, bà cũng chỉ là một cô gái tuổi mười tám mươi chín như Minh bây giờ. Khi tiếng Bác Hồ vang lên qua chiếc loa phóng thanh giữa Quảng trường Ba Đình rộng lớn, cả biển người rơi nước mắt trong niềm hạnh phúc nghẹn ngào. Nước Việt Nam từ trong tro tàn và gian khó đã đứng lên, kiêu hãnh và tự do.
Qua bao nhiêu mùa mưa nắng, qua những năm tháng bom đạn rồi thời kỳ thiếu ăn thiếu mặc, cho đến khi đất nước thay da đổi thịt với những tòa nhà cao tầng và phố xá thắp sáng đêm ngày, màu đỏ ấy vẫn luôn là màu của niềm tin trọn vẹn nhất trong tim bà.
— Xong rồi bà ơi! Đẹp tuyệt vời luôn! — Minh reo lên, cắt đứt dòng hồi tưởng của bà.
Bà Mùi chậm rãi bước ra sân, ngước mắt nhìn lên. Lá quốc kỳ ngự trên cao, tung bay phấp phới trong làn gió thu nhè nhẹ. Ánh nắng chiều chiếu xuyên qua thảm vải đỏ, làm ngôi sao vàng năm cánh ở trung tâm lấp lánh như đang tự phát sáng giữa bầu trời thu Hà Nội xanh ngắt.
Minh đưa điện thoại lên, định chụp một bức ảnh để đăng mạng xã hội như thói quen hằng ngày. Nhưng rồi ngón tay cậu khựng lại trên màn hình. Qua ống kính, cậu không chỉ thấy lá cờ đỏ rực rỡ nổi bật trên nền trời, mà còn thấy bóng dáng nhỏ bé của bà đang đứng lặng im, đôi mắt râm rấp nước nhìn về phía dải cờ chạy dài thăm thẳm ngoài phố.
Một cảm giác ấm áp và thiêng liêng chạy dọc sống lưng. Minh chợt hiểu rằng, sự bình yên mà thế hệ cậu đang tận hưởng hôm nay — từ những quán cà phê vỉa hè thong thả, những chuyến đi xa, cho đến bầu trời tự do trên đầu — không phải là điều tự nhiên có sẵn. Nó được dệt nên từ xương máu, từ tuổi trẻ của biết bao thế hệ đi trước, của những người như bà.
— Bà ơi, lại đây đứng chụp với con một tấm hình nhé! — Minh bước lại gần, nhẹ nhàng ôm lấy vai bà.
Bà Mùi mỉm cười, tựa đầu vào vai đứa cháu cao lớn. Bức ảnh lưu lại khoảnh khắc hai thế hệ cùng đứng dưới bóng cờ tung bay.
Bên ngoài ngõ nhỏ, tiếng nhạc "Tiến quân ca" từ chiếc loa phường bắt đầu vang lên rộn rã. Cả không gian như lắng lại trong niềm tự hào dâng trào, nối liền quá khứ với hiện tại, thắp sáng tình yêu đối với dải đất hình chữ S thân thương này.
