Hiện nay tình trạng ô nhiễm đang là vấn đề trọng tâm của toàn xã hội và được dư luận hết sức quan tâm. Ô nhiễm môi trường đã và đang để lại những hậu quả, hệ lụy nghiêm trọng và hết sức khôn lường cho toàn nhân loại. Ô nhiễm môi trường không phải do tự nhiên môi trường bị ô nhiễm mà do khói bụi gây ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước. Hoạt động của con người gây ra là chủ yếu như nạn khai thác rừng, khoáng sản, hoạt động của các công ty xí nghiệp ngày càng tăng đó là hệ lụy của sự phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa. Ô nhiễm môi trường gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe con người và các loại sinh vật khác.
Ô nhiễm môi trường ngoài nguyên nhân chủ yếu do hoạt động của con người gây ra còn do một số hoạt động của tự nhiên khác có tác động tới môi trường. Để hiểu được ô nhiễm không khí có tác động, ảnh hưởng như thế nào đối với môi trường thì qua những biểu hiện cụ thể như sau: Ô nhiễm không khí khiến cho trái đất ngày càng nóng lên do các nhà máy, xí nghiệp được xây dựng ngày càng nhiều mà lượng khí thải của nó trực tiếp ra môi trường là cực kỳ lớn, hiện tượng chặt phá khai thác rừng bừa bãi để lấy đất trồng trọt, chăn nuôi. Đó là một trong những nguyên nhân làm cho trái đất ngày càng nóng lên, chặt phá rừng đã làm suy giảm diện tích rừng trên thế giới nói chung và Việt Nam ta nói riêng rừng còn là lá phổi xanh của toàn nhân loại nó có tác dụng lọc không khí.
Khai thác rừng bừa bãi gây ra những hậu quả không hề nhỏ, bão, lũ lụt, hạn hán xảy ra thường xuyên gây thiệt hại nặng nề về tài sản và người. Cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng, kinh tế thiệt hại nặng nề, không khí ô nhiễm do khói bụi, sự nóng lên của trái đất gây ra hiệu ứng nhà kính. Ô nhiễm không khí chứa nhiều thành phần gây hại do lượng khí thải thải môi trường không qua xử lý. Điều đó làm cho môi trường ngày càng có nhiều tạp chất trong không khí, do đó làm cho bầu không khí luôn trong tình trạng ô nhiễm, vì vậy sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người làm cho chúng ta dễ mắc phải các bệnh về đường hô hấp, nhiễm tia cực tím, tia uv do các chất phóng xạ.
Ô nhiễm không khí dễ nhận thấy nhất là ở các thành phố lớn hiện nay như Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội bằng mắt thường chúng ta cũng có thể nhận thấy được điều đó xảy ra hằng ngày. Ô nhiễm còn do các phương tiện xả khí thải ra môi trường như chúng ta đã biết nước ta là một nước đang phát triển và cũng là một trong những nước đông dân trên thế giới. Do nhu cầu đi lại của tất cả con người trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng nên lượng tiêu thụ nhiên liệu và khí thải do các phương tiện thải ra môi trường là vô cùng lớn. Bên cạnh đó còn có số lượng lớn các phương tiện đã quá thời hạn kiểm định, không đảm bảo về tiêu chuẩn về môi trường và vẫn còn đưa vào sử dụng do đó khí thải ra sẽ càng gây ô nhiễm cho môi trường.
Vì vậy các nước phát triển trên thế giới đã và đang tìm đến các nguồn nguyên liệu thay thế xăng, dầu như nặng lượng điện, năng lượng mặt trời đều hướng đến nguồn nguyên liệu sạch trong tương lai. Bên cạnh đó, ô nhiễm môi trường thường có những cơn mưa axit thường xuyên xuất hiện trên diện rộng. Những cơn mưa axit này sẽ có tác hại rất lớn đến diện tích của các cánh rừng, ảnh hưởng đến mùa màng của những người nông dân, làm giảm đi diện tích của các cánh rừng và của những cánh đồng gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế làm suy giảm diện tích rừng tự nhiên. Trong khi đó rừng tự nhiên là lá phổi xanh của toàn nhân loại có vai trò lọc không khí điều hòa nhiệt độ trên trái đất.
Do tác động của ô nhiễm môi trường ngày càng tăng cao trên thế giới và không có xu hướng giảm đã gây ra hiện tượng hiệu ứng nhà kính gây thủng tầng ozon, làm cho ánh nắng ngày càng chứa nhiều sắc tố độc hại gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người như tia cực tím,uv gây ung thư da,..Ô nhiễm môi trường còn gây hậu quả nghiêm trọng đến môi trường nước, ô nhiễm nguồn nước ngày càng ở mức đáng báo động. Nguyên nhân chính là do một số khu công nghiệp đã xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường.
Bên cạnh đó hiện tượng xả rác ra ao hồ, sông, suối, biển vẫn còn tồn tại ở rất nhiều nơi. Thực tế hiện nay ở các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tình trạng thiếu nguồn nước sạch trong sinh hoạt diễn ra thường xuyên, ở các khu chung cư thậm chí nguồn nước trong sinh hoạt còn chứa rất nhiều các tạp chất, nước có màu đen không thể dùng trong sinh hoạt mà phải đi mua nước bình về để sử dụng. Ô nhiễm nguồn nước còn do sử dụng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép do đó sẽ gây ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm đất, làm giảm đi sự đa dạng của các loại sinh vật,…gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.
Ô nhiễm môi trường thì không thể không nói đến ô nhiễm môi trường đất: Hiện tượng đất nhiễm chì, nhiễm chất hóa học do thuốc trừ sâu. Những vùng đất thuộc các khu công nghiệp đang ô nhiễm nghiêm trọng do nguồn chất thải các khu công nghiệp chưa qua xử lý đã thải trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm đất, nước các vùng lân cận, hoặc những con sông suối mà các khu công nghiệp này đã trực tiếp thải ra. Hằng năm, trên báo đài vẫn có nhiều bài báo, phóng sự phản ánh về tình trạng xả các chất thải ra môi trường một cách bừa bãi gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của người dân và làm cho môi trường đất, nước khu vực xung quanh bị ô nhiễm nặng nề. Thậm chí nó còn làm cho cây trồng vật nuôi còn bị chết do ảnh hưởng của ô nhiễm mà các công ty đã gây ra: Chẳng hạn như vụ nhà máy bột ngọt Vedan, Formosa Hà Tĩnh, nhiệt điện Vĩnh Tân 2,… Không chỉ do các công ty, xí nghiệp mà còn do rác thải trong sinh hoạt hằng ngày của con người như: bao ni lông, các loại rác thải khó phân hủy bao gồm chất thải rắn, những chất thải không thể tái chế sử dụng… Bên cạnh ô nhiễm đất, nước, không khí còn nhiều loại ô nhiễm khác như: ô nhiễm phóng xạ, ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm ánh sáng…
Ô nhiễm môi trường do rất nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chủ yếu ở đây là do ý thức của các doanh nghiệp còn kém, một số doanh nghiệp vì chạy theo lợi nhuận mà thải chưa qua xử lý vào môi trường, gây nên hiện tượng ô nhiễm nặng nề ở biển, sông, hồ… Người dân thì xả rác thải bừa bãi dẫn đến tình trạng ô nhiễm diện rộng không thể kiểm soát được. Một phần cũng do sự yếu kém của các cơ quan chức năng, của hệ thống quy phạm pháp luật, luật bảo vệ môi trường còn nhiều lỗ hổng, bất cập để cho các công ty, đối tượng, cá nhân lợi dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật về bảo vệ môi trường.
Ô nhiễm môi trường để lại những hậu quả vô cùng nặng nề cho tương lai và cả cho các thế hệ sau này phải gánh chịu chẳng hạn như về vấn đề sức khỏe của con người: Ô nhiễm không khí sẽ làm xuất hiện nhiều loại bệnh về đường hô hấp như lao, phổi, khí quản,tim mạch, tức ngực, khó thở do bầu không khí bị ô nhiễm, ô nhiễm nước gây ra xấp xỉ 14.000 cái chết mỗi ngày, chủ yếu là do không có nước sạch để sinh hoạt mà họ phải sử dụng nguồn nước bẩn chưa được qua xử lý ở các nước đang phát triển. Còn đối với hệ sinh thái thì gây mưa axit, làm giảm độ pH của đất, làm giảm đi sự đa dạng của các loại sinh học. Ô nhiễm đất thì làm cho đất đai ngày càng bị thoái hóa, cằn cỗi, gây ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trong lưới thức ăn, làm tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt, khan hiếm.
Để có thể hạn chế, giảm thiểu ô nhiễm môi trường thì mỗi chúng ta cần nhận thức được tầm quan trọng của môi trường đối với con người như thế nào. Chính vì thế cần phải có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước trong việc xử lý những doanh nghiệp, cá nhân vi phạm nhằm răn đe đảm bảo thực hiện đúng theo quy định pháp luật của nhà nước qua đó sẽ hạn chế được vi phạm. Tăng cường công tác tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân qua các phương tiện thông tin đại chúng như báo đài, mạng internet, qua các băng rôn, áp phích,…để nâng cao nhận thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường. Từ đó hiểu rõ tác hại của môi trường đối với sức khỏe con người, đối với hệ sinh thái… Mỗi chúng ta, mỗi quốc gia cần giảm thiểu chất thải và tác động của môi trường bằng cách trồng nhiều cây xanh, không khai thác rừng bừa bãi, sử dụng phân hữu cơ thay cho phân hóa học, phân loại rác và bỏ rác đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi, hạn chế sử dụng túi nilon.
Môi trường có ý nghĩa rất quan trọng đối với toàn thể nhân loại, để có một môi trường xanh sạch đẹp, trong lành mỗi chúng ta cần chung tay góp sức, bảo vệ môi trường một cách thiết thực từ những việc làm nhỏ nhặt nhất như bỏ rác đúng nơi quy định, tham gia vận động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của mọi người xung quanh, tham gia giờ trái đất, tham gia các hoạt động tình nguyện cùng mới các bạn thanh niên tham gia gom rác thải ở những nơi công cộng, sử dụng tiết kiệm điện, nước,.. Đó là những việc làm đơn giản và mang lại hiệu quả mà bất cứ ai cũng có thể làm được. Vì vậy chúng ta hãy chung tay góp sức bảo vệ, giảm thiểu tác hại của ô nhiễm môi trường để bảo vệ lấy môi trường sống của chúng ta và cho các thế hệ mai sau.
