"Thương bu tần tảo sớm khuya
Nuôi con khôn lớn, chẳng than bao giờ
Thương bu áo rách tả tơi
Một đời lam lũ, chồng thì không thương
Thương bu bữa đói bữa no
Lưng rau đĩa muối, thịt nhường phần con"
✽✽✽
Màn đêm buông xuống, dưới ánh sáng le lói của ngọn đèn dầu, bu Trinh đang ngồi vá áo cho hai chị em tôi, bây giờ đang độ tháng năm, khí trời nóng bức, tôi vừa ngồi quạt cho con Út ngủ vừa nghe bu kể chuyện hồi xửa hồi xưa.
Lâu lắm rồi, tầm khoảng hơn chục năm về trước, bu Trinh của tôi được mệnh danh là hoa khôi của cả thôn, có nhiều người đến dạm ngõ nhưng vì thương ông bà ngoại tôi nên bu vẫn chần chừ chưa chịu gả đi, trong số những người lẽo đẽo theo bu Trinh phải kể đến, thì có thầy Thanh của tôi.
Thầy Thanh là thầy ruột của chúng tôi cũng là người chồng quá cố của bu tôi, nói cho dễ hiểu thì thầy Thanh tôi mất khi con Út vừa đầy tháng, năm nay con Út sáu tuổi thì thầy Thanh tôi mất đúng sáu năm rồi, bu Trinh của tôi từ khi thầy mất thì ở vậy nuôi nấng chúng tôi.
Bu Trinh tôi ba mươi tuổi, tôi thì mười ba, tức là lúc mang thai tôi thì bu mới mười bảy, cái tuổi ăn chưa no lo chưa tới, đã phải lấy chồng. Làm vợ của thầy Thanh, làm bu của tôi.
✽✽✽
"Bắt đầu đoạn hồi ức".
Ngày ấy, bu Trinh đẹp nhất thôn. Nên thầy Thanh tôi cứ lẽo đẽo theo bu tôi hoài, nhưng vì thầy Thanh của tôi rượu chè cờ bạc, lại không có chí tiến thủ nên bu Trinh không ưng, mà bu không ưng thì không ai ép được bu.
Ông bà ngoại tôi hiếm muộm, mãi đến hai mươi sáu tuổi bà ngoại mới hạ sinh được bu Trinh, nên họ đem hết tất thảy tình thương mà họ có được từ trước đến giờ, dồn hết cho bu. Bu Trinh tôi tuy là con nhà nghèo nhưng những thứ cơ bản nhất, chẳng hề thiếu thốn.
Bác Hoà là người cùng thôn của bu Trinh, bác cũng theo đuổi bu, nhưng hoàn toàn ngược lại với thầy Thanh, bác Hoà được bu Trinh mở lòng tiếp nhận, còn thầy Thanh năm lần bảy lượt bị từ chối. Năm đó, bu Trinh vừa tròn mười bảy, vừa ra giêng, thầy bu bác Hoà đã mang trầu cau sang dạm hỏi bu Trinh, hai bên gia đình cũng bàn tính hết cả rồi, bu Trinh chỉ chờ đến ngày được gả cho người mình thương.
Nhưng mà, ông trời thật biết trêu ngươi, trước ngày đám cưới một ngày, thầy Thanh vì hận tình mà đã cướp đoạt đi sự trong sạch của bu Trinh, đêm hôm đó, mưa to gió lớn, kèm theo sấm chớp liên tục. Bầu trời lúc ấy cũng đen tối như lúc này, xé nát cõi lòng bu Trinh của tôi, một cách không tiếc thương.
Bu Trinh một thân quần áo tả tơi, đầu tóc rủ rượi đến nhà bác Hoà xin từ hôn. Sau lần đó, bác Hoà cũng xa xứ, ông bà ngoại tôi cũng không muốn nhắc chuyện này, nhưng mỗi lần thấy thầy Thanh còn nhởn nhơ như không có chuyện gì xảy ra, thì ông ngoại tôi một lần uất hận. Vì đâu mà họ phải lâm vào cảnh trớ trêu như thế này? Bà ngoại tôi đêm nào cũng khóc, vì thương bu Trinh, bà quặng bà đau như có ai cầm dao khứa từng khúc ruột bà vậy.
Về phần bu Trinh, bu chịu cảnh ám ảnh tâm lý nặng nề, một nỗi đau giằng xé không nói nên lời, nó khiến bu Trinh sợ hãi mỗi khi đêm đến, những lời dèm pha những lời bàn tán của hàng xóm như con dao hai lưỡi giết chết tâm hồn đang vỡ vụn từng ngày từng giờ của bu, những ám ảnh ghê tởm đè nặng lên tâm lý.
Huống gì lúc ấy, bu Trinh chỉ là một người con gái mới lớn, suy nghĩ ngây thơ đơn thuần như một tờ giấy trắng, sự trong sạch bị hủy hoại sau một đêm mưa, như một mảnh vải trắng bị nhuốm bẩn dù có tẩy cách mấy cũng sẽ còn vết nhơ. Cuối cùng bu Trinh đã chọn cách kết thúc sinh mệnh của mình, bằng cách nhảy sông, bu Trinh muốn dùng nước sông để gột rửa đi hết sự nhơ nhuốc này. May mà, thầy Thanh phát hiện ra kịp và cứu lấy bu Trinh, sau khi được thầy lang bắt mạch, thì mới biết bu Trinh tôi đã mang thai hơn hai tháng rồi.
Đứa bé trong bụng bu Trinh lúc ấy, chính là tôi.
Bu kể đến đoạn đó, tôi thấy trên đôi mắt phượng của bu Trinh lại rưng rưng giọt lệ, tôi lấy tay mình lau nước mắt cho bu, thì mắt tôi cũng vô thức chảy nước mắt, bu khổ là tại tôi.
Bu Trinh tôi đẹp lắm, mắt phượng chân mày lá liễu, sóng mũi dọc dừa, mà trên mắt bu Trinh có một nốt ruồi lệ, tôi không tin vào nhân tướng số học lắm nhưng bà ngoại tôi đã từng nói, phụ nữ mà có nốt ruồi lệ thì số khổ dữ lắm, mà từ lúc tôi biết nhận thức đến nay, chưa một ngày nào là bu Trinh sung sướng.
- Tại con nên bu mới khổ, giá mà con không xuất hiện trên cuộc đời này bu nhỉ?.
Tôi nằm gọn vào lòng bu Trinh để cảm nhận lấy hơi ấm, bu xoa đầu tôi, bu mắng yêu.
- Nỡm à, không có con thì bu cũng không còn sống đến ngày hôm nay.
- Bu có từng hận con không?
- Chưa từng, con là con của bu? Sao bu có thể hận con.
- Con hận thầy Thanh, thầy Thanh đã làm khổ đời bu.
- Ông ấy cũng mất rồi, bu không còn hận ông ấy nữa.
- Bu có thương thầy Thanh không?
- Chưa từng, và sẽ không bao giờ! Dù bu không còn hận ông ấy nhưng bu cũng không thể nào yêu thương được người đã từng cưỡng đoạt mình, bu xin lỗi vì đã cho con một gia đình không trọn vẹn, nhưng thà vậy chứ bu không muốn lừa dối con.
- Con hiểu rồi, con thương bu Trinh nhất ý.
Bu Trinh thơm vào má tôi một cái rồi thổi tắt ngọn đèn, tôi thấy bu Trinh của tôi là tốt nhất trên đời, dù rằng bu không cho tôi và con Út một gia đình trọn vẹn như bao người, nhưng bu đã cho chúng tôi những gì tốt nhất mà bu có được, không lí do gì có thể khiến tôi ngừng tự hào về bu.
Khi tôi hỏi bu Trinh có thương thầy Thanh không? Thật sự tôi rất sợ câu trả lời của bu sẽ là có, tôi cũng không mong bu tôi thương thầy Thanh, dù thầy là thầy ruột của chúng tôi nhưng thầy chẳng bao giờ để chúng tôi cảm nhận được tình thương máu mủ ruột rà cả, thầy Thanh toàn đi nhậu về rồi đánh bu Trinh thôi.
Chú Hoà thì khác, chú luôn tốt với bu con tôi vô điều kiện mà chẳng cần bù đắp lại bất cứ thứ gì. Tôi thật mong, bu Trinh sẽ mở lòng với chú Hoà, cũng coi như bu Trinh và chú Hoà sẽ viết tiếp cuộc tình dang dở của họ.
Bu Trinh lấy thầy Thanh và sinh ra tôi được mấy năm thì chú Hoà cũng lấy vợ, nhưng duyên vợ chồng của họ ngắn ngủi, vợ chú Hoà bị bệnh nặng qua đời chỉ để lại cho chú một thằng con trai, nhỏ hơn tôi vài tuổi, khi bu Trinh sinh thêm con Út thì tháng sau thầy Thanh tôi đi nhậu ban đêm bị trúng gió nên cũng qua đời, thầy Thanh vừa mất thì chú Hoà cùng con trai của chú về lại quê xưa, chú dựng một túp lều tranh đối diện với túp lều xập xệ của nhà tôi, cũng nhờ vậy mà chúng tôi trở thành hàng xóm thân thiết.
Bu Trinh và Chú Hoà quyết định bỏ chuyện cũ lại phía sau để lo cho con cái, thằng Tèo con chú Hoà thì mê bu Trinh tôi lắm, bu Trinh vừa đẹp vừa hiền, nấu ăn ngon, lại còn sốc vác, nó hay đến nhà tôi ăn ké, chú Hoà đi ruộng suốt nên quanh năm suốt tháng toàn cho nó ăn cháo trắng với cơm nắm muối vừng, thú thật, vừa nghe nó kể thôi là tôi đã ngán đến tận cổ. Nói chi là nó phải ăn hai món đó thường xuyên như vậy.
Một hôm, nó ngồi xì xầm to nhỏ với con Út nhà tôi, nó nói ước gì bu Trinh của tôi trở thành bu của nó, con Út thì nói nó muốn chú Hoà trở thành thầy của nó, tôi ký cho hai đứa mỗi đứa một cái.
- Con nít con nôi, ăn chưa no lo chưa tới mà bày đặt nói chuyện người lớn, chị mà méc bu là chúng bây tới số hết từng đứa.
- Chị cũng thích bu Trinh cưới chú Hoà mà còn làm bộ.
Con Út trả treo với tôi, thằng Tèo còn phụ hoạ vào. Hai đứa quỷ đó hợp tác lại với nhau, người lớn như tôi không chấp con nít.
Cơ mà, hai đứa nó nói trúng tim đen tôi rồi. Ba chúng tôi chụm đầu lại với nhau bàn tính kế hoạch đâu vào đấy, hẹn nhau qua ngày hôm kia sẽ bắt đầu tiến hành. Hai đứa quỷ đó coi bộ còn bày mưu tính kế hơn cả tôi, chúng nó nhìn nhau rồi cười đầy nham hiểm, tôi thấy rợn rợn sóng lưng.
-----
Chiều tối, tôi đang giúp bu thổi cơm, thằng Tèo nhà đối diện đau bụng hay bị gì ấy, nó than đau rùm trời luôn, chú Hoà bên đó đứng ngồi không yên đã đành, chả hiểu sao bu Trinh cũng lật đật xoạc đôi dép lê rồi mang dầu gió qua bên bển? Tôi chẳng hiểu gì sất, con Út và tôi cũng chạy qua theo xem tình hình thì thấy bu Trinh đang mắng chú Hoà.
- Chết dở, thằng nhỏ bị gì mà bên đây la hét um sùm vậy hở anh Hoà.
- Tui cũng không biết nữa, hồi nãy rõ ràng rất bình thường rồi tự nhiên tui đốt nhang xong cái nó than đau bụng.
- Để tui xem nào.
Bu Trinh giở cái lồng bàn ra thì thấy trên bàn lại là món cơm trắng với trứng luộc muối tiêu quen thuộc.
- Ôi làng nước ơi, đừng nói với tui là anh cho thằng nhỏ ăn uống như vậy suốt một tháng trời nhé?.
- Đâu có, hôm qua tui mới cho nó ăn cơm chan nước mắm.
Chú Hoà nói xong thì bị bu Trinh mắng không thương tiếc, bu Trinh hiền thì hiền nhưng đụng chuyện lên thì bu cứ nhì nhà nhì nhèo miết, tôi thì quen rồi chỉ có chú Hoà chưa quen, nhìn chú đứng lóng tay nghe bu Trinh tôi chửi trông như một đứa trẻ đang nhận lỗi sai mà tôi cười muốn nắc nẻ, thằng Tèo thì nháy mắt sang con Út.
À, ra đây là mưu kế của hai đứa quỷ đó. Hai đứa này khá, bu Trinh mượn bếp nhà chú Hoà nấu vài món đơn giản, nhà chú Hoà thiếu rau thiếu củ thì qua nhà tôi lấy, nhà tôi thiếu mắm thiếu muối gì thì chạy qua nhà chú Hoà xin. Liên tù tì như vậy cái thành ra quen luôn, bu Trinh cũng từ từ mở lòng với chú, có khi còn chủ động mời chú và Tèo qua nhà dùng cơm.
Chú Hoà đến nhà tôi chơi thường xuyên hơn, lần nào đến chú cũng đem theo mấy con khô, đôi lúc sẽ là mấy con cá rô đồng do chú lợp được, có mấy hôm chú đi soi ếch rồi cho chúng tôi những con mập thịt nhất. Vì chú biết cỡ nào thì bu Trinh cũng nấu ra món gì đó ngon ngon và đem qua cho hai cha con chú.
Mà chúng tôi thường quây quần bên nhau cho có cảm giác của một gia đình, hôm ấy tôi thấy bu Trinh nhìn chú Hoà rồi đỏ mặt mãi thôi. Tôi nghĩ bu Trinh bật đèn xanh rồi ý, chắc chắn thế nào chú Hoà cũng sẽ có cơ hội thôi.
*** Hoàn ***
