Mùa thu New York năm ấy mang màu của những phiến lá phong rực đỏ, rụng xuống mặt đường đại lộ như những vệt son gãy vụn. Giữa lòng thành phố phồn hoa nhưng xa lạ, có một phái đoàn những người đàn ông mặc đại y xám tro bước ra khỏi chuyên cơ mang biểu tượng búa liềm.
Alexei đi ở giữa họ, mang theo cái lạnh thâm căn của mùa đông Siberia và một tâm hồn chỉ biết bầu bạn với bản vẽ kỹ thuật. Anh không có ngôn ngữ của thế giới này. Thứ tiếng Anh bản địa của người New York đối với anh chỉ là những dải âm thanh hỗn tạp, vút qua tai như gió thổi qua khe cửa sổ.
Cho đến khi anh gặp nàng tại sảnh lớn của thư viện trung tâm, nơi phái đoàn dừng chân.
Nàng đứng đó, dưới vòm trần cao vút vẽ hình những thiên thần, tay ôm một chồng sách dày. Tên nàng là Claire, nhưng anh không biết, và cũng chưa bao giờ có cơ hội được nghe ai gọi tên nàng một cách chính xác.
Trong mắt anh, nàng chỉ là một nhành bách hợp nở muộn của nước Mỹ, với mái tóc màu lúa mạch và đôi mắt mang sắc xanh của vùng biển Đại Tây Dương vào một ngày lặng gió.
Họ va vào nhau theo một sự sắp đặt vô hình của số phận. Trang giấy trắng trong tay anh rơi xuống, hòa vào những bức ký họa của nàng. Khi cả hai cùng cúi xuống, những ngón tay họ vô tình chạm vào nhau. Đó là khoảnh khắc ngôn từ trở nên thừa thãi.
Anh nhìn nàng, đôi mắt Nga mang nỗi trầm uất của những đêm trắng xứ lạnh. Nàng nhìn anh, ánh mắt Mỹ lấp lánh sự tự do của những chiều hoàng hôn trên biển.
Họ không thể trò chuyện. Mỗi lần gặp gỡ ngắn ngủi sau đó, giữa sự giám sát nghiêm ngặt của những người đàn ông mặc vest đen, họ chỉ giao tiếp bằng những cái chạm khẽ.
Anh tặng nàng một con búp bê Matryoshka bằng gỗ mộc mạc không sơn phết, nàng đáp lại bằng một nhành hoa hồng ép khô đặt trang trọng trong lòng một cuốn sách cũ. Tình yêu của họ nảy mầm từ sự im lặng, lớn lên bằng những nụ cười hàm tiếu và những cái gật đầu thật khẽ sau hàng ghế đá công viên.
----------------
Thế nhưng, thế kỷ ấy không dung thứ cho những kẻ yêu nhau mà không cùng chiến tuyến. Ngày phái đoàn phải trở về Moscow, trời đổ một cơn mưa phùn xám xịt.
Tại quảng trường ga tàu, Claire đứng đón anh dưới chiếc ô màu xanh thẫm. Nàng bước đến, gương mặt thảng thốt, đôi mắt ngân ngấn nước. Nàng chìa ra trước mặt anh một phong thư dày màu kem, bên trên có ghi một dòng chữ tay nắn nót, cùng một chiếc vòng tay bện bằng chỉ đỏ.
Nàng kéo tay anh, môi mấp máy liên hồi, đôi mắt lộ rõ vẻ khẩn thiết, như muốn van nài anh hãy giữ lấy, hãy nhớ lấy.
Nhưng Alexei, trong sự bủa vây của nỗi sợ hãi chính trị và sự tự tôn của một người đàn ông không hiểu được tiếng lòng của đối phương, đã nhìn thấy một người đàn ông Mỹ khác bước ra từ chiếc xe đen phía sau, tiến lại gần định khoác vai nàng.
Sự bất đồng ngôn ngữ trong giây phút ấy biến thành một vực thẳm của sự hiểu lầm. Anh nghĩ rằng mình chỉ là một kẻ qua đường, một trò tiêu khiển ngắn ngày của cô gái phương Tây phóng khoáng.
Anh nghĩ người đàn ông kia mới là bến đỗ của nàng, còn phong thư này có lẽ là lời từ biệt được viết bằng thứ ngôn ngữ mà anh mãi mãi không hiểu được.
Trái tim người đàn ông Nga co thắt lại trong một cái lạnh buốt giá. Anh không nhận phong thư.
Anh lùi lại một bước, đôi mắt chuyển từ sự dịu dàng sang một nét nghiêm nghị, lạnh lùng đến tàn nhẫn. Anh quay lưng bước đi, thẳng tiến vào dòng người mặc áo khoác xám, không một lần ngoảnh lại.
Nàng đứng chết lặng trong mưa. Phong thư trên tay rơi xuống vũng nước bong bóng, nhòe nhoẹt mực xanh. Chiếc vòng chỉ đỏ tuột khỏi những ngón tay run rẩy, chìm vào lòng đất lạnh.
Trở về Nga, Alexei chôn vùi thanh xuân của mình trong những công xưởng vùng ngoại ô Moscow. Anh tự trừng phạt bản thân bằng sự im lặng dài đằng đẵng. Đêm đêm, dưới ánh đèn dầu leo lét, anh bắt đầu mở những cuốn từ điển tiếng Anh dày cộp.
Anh học từng từ, từng câu, không phải để giao tiếp với thế giới, mà để tìm kiếm hình bóng của nàng trong từng ký tự. Anh muốn hiểu những lời nàng nói ngày hôm ấy. Anh muốn biết, nếu thời gian quay trở lại, anh sẽ phải đáp lại nàng thế nào. Anh học tiếng Anh bằng tất cả sự cực đoan của một kẻ si tình mang tội.
Còn ở bên kia đại dương, có một người con gái vẫn đứng bên cửa sổ mỗi khi thu sang. Claire không gửi thư, vì nàng biết thư sẽ không bao giờ đến được tay anh. Nàng chỉ đợi.
Nàng giữ lại nhành bách hợp úa tàn trong cuốn sách cũ, lồng ngực ngày một gầy gò vì những cơn ho khan của căn bệnh phổi quái ác. Nàng từ chối mọi lời cầu hôn, chỉ để dành trọn vẹn sự trung trinh cho một người đàn ông ngoại quốc đã quay lưng với mình trong một chiều mưa đổ.
Nàng nhắm mắt vào một ngày chớm đông, khi tuyết đầu mùa vừa chạm vào khung cửa, mang theo nụ cười dang dở chưa kịp trao cho người thương.
----------------
Mười năm sau.
Bức tường ngăn cách giữa hai thế giới sụp đổ. Alexei, lúc này đã là một người đàn ông trung niên với mái tóc điểm bạc và thứ tiếng Anh hoàn hảo không một chút gợn âm hưởng Nga, một lần nữa đặt chân đến New York.
Anh không đi tìm phái đoàn, không tìm công việc. Việc đầu tiên và duy nhất anh làm là tìm về con phố cũ, nơi có căn nhà của người con gái năm xưa. Nhưng đón anh không phải là nụ cười của nàng, mà là một gia đình xa lạ.
Qua những cái lắc đầu và lời kể của người hàng xóm cũ, Alexei đứng trơ trọi giữa nắng chiều. Nàng đã đi rồi. Đi từ nhiều năm trước. Thứ duy nhất nàng để lại là một ngôi mộ nhỏ ở nghĩa trang phía bắc thành phố.
...
Anh mua một bó hoa hồng đỏ rực, loài hoa mà mười năm trước anh đã quá nghèo và quá nhút nhát để tặng nàng. Anh ôm bó hoa đi qua những con đường New York, bước chân vội vã như muốn đuổi kịp mười năm đã mất.
Nhưng khi anh đứng trước nấm mồ đá, bầu trời bỗng chốc đổi màu. Mây xám ùn ùn kéo đến, và một cơn mưa rào đổ xuống không một lời báo trước.
Alexei đứng đó, người ướt đẫm. Tấm bia đá lạnh ngắt khắc tên nàng, bên dưới là dòng chữ: "Nơi đây yên nghỉ một trái tim đã đợi chờ cho đến nhịp đập cuối cùng".
Giây phút ấy, mọi thứ ngôn ngữ anh học được trong mười năm qua bỗng trở nên vô nghĩa. Anh có thể nói tiếng Anh trôi chảy, anh có thể giải thích, anh có thể cầu xin sự tha thứ bằng thứ ngôn ngữ của nàng...
Nhưng người nằm dưới lòng đất lạnh đâu còn nghe thấy nữa. Sự hiểu biết muộn màng là hình phạt tàn nhẫn nhất của số phận.
Alexei quỳ sụp xuống bên cạnh nấm mồ. Bó hoa hồng đỏ trên tay anh, dưới những hạt mưa xối xả và những tháng ngày chờ đợi, bắt đầu rụng rơi. Những cánh hoa mỏng manh rã rời, dập nát dưới làn nước, chuyển dần sang màu nâu úa của sự tàn phai.
Anh không khóc thành tiếng. Người đàn ông Nga cứng cỏi chỉ biết gục đầu vào tấm bia đá, bờ vai run lên từng đợt theo nhịp của những giọt mưa.
Không có một lời nói nào được cất lên. Giữa nghĩa trang hoang lạnh, chỉ có tiếng mưa rơi lầm lũi trên cỏ xanh, như khúc vĩ thanh câm lặng cho một tình yêu vĩnh viễn nghẹn lời.
...
Có những loài hoa nở trong đất, rồi úa tàn theo mùa. Cũng có những loài hoa chỉ nở trong ký ức con người, không mang tuổi tác, không chịu sự bào mòn của thời gian.
